Dag gas!

Aardgas, in de jaren zestig waren we er heel blij mee. Maar nu kennen we de keerzijde: klimaatverandering, aardbevingen, import uit andere landen en gezondheidsrisico’s.

Natuur & Milieu vindt het noodzakelijk dat we minder aardgas gaan gebruiken. Er zijn namelijk genoeg alternatieven om je woning te verwarmen. In 2035 kan 90 procent van de woningen zonder aardgas. De eerste contouren zijn nu al zichtbaar: veel nieuwbouwwoningen hebben geen gasaansluiting. Een mooie ontwikkeling die goed is voor het klimaat!

Afscheid van fossiele energie

Nederland staat voor een ongekende opgave: we moeten ons energiesysteem verduurzamen om klimaatverandering tegen te gaan. Erg snel gaat het niet: anno 2016 draait Nederland nog steeds voor 94 procent op fossiele energie. Dit leidt tot veel CO2-uitstoot en tot opwarming van de aarde. Hoog tijd om snel afscheid te nemen van fossiele energie.

Aardgas is – net als kolen – zo’n fossiele brandstof waar we snel vanaf moeten. In energiecentrales, maar ook thuis. Niet alleen het klimaat profiteert hiervan. Een gasloze woning is comfortabeler en veiliger: dankzij isolatie tocht het minder en het risico op koolstofmonoxide is verdwenen.

Wonen zonder aardgas

Gasloos wonen kan! Diverse nieuwbouwwoningen zijn allang gasloos. Lees bijvoorbeeld het verhaal van de familie Timmerman. Diverse gemeenten maken plannen om een flat of een wijk gasloos te maken, zoals de wijk Overvecht in Utrecht. Wonen in een gasloze woning is prettig. De technieken zijn voldoende getest en betrouwbaar.

Het kan wel wennen zijn. In een gasloze woning gebruik je andere technieken dan een cv-ketel of een gasfornuis. Ook koken op aardgas, nu nog erg populair, zal verdwijnen. Bijna alle (95 procent) Nederlandse woningen gebruiken nu aardgas en verwarmen hiermee de woning en het water voor de douche.

Een veilig en schoon alternatief

In een gasloze woning kook je met behulp van elektriciteit op inductie, een veilig en schoon alternatief.   Een optie is een zonneboiler op het dak die warm water levert, en een elektrische warmtepomp. In sommige wijken is een duurzame warmtebron aanwezig die via een warmtenet warmte levert aan woningen. Die warmte kan van een bedrijf komen (restwarmte) of uit de bodem.

Er zijn dus verschillende manieren om warmte te leveren. Niet alle restwarmte is overigens duurzaam; overstappen op restwarmte van een kolencentrale heeft voor het klimaat geen zin, want de kolencentrale stoot enorm veel CO2 uit. Cv-ketels zijn dus niet langer nodig, en het gasfornuis en gasnet evenmin.

Isolatie is cruciaal

Om optimaal gebruik te kunnen maken van de nieuwe technieken en het klimaat te sparen, is isolatie cruciaal. Met name muur-, vloer- en dakisolatie, en isolerend glas. Nu lekt helaas veel warmte weg door slecht geïsoleerde huizen, wat natuurlijk zonde is voor het klimaat en ook voor je portemonnee. Dat kan beter, en dit maakt het wonen meteen veel comfortabeler en goedkoper.

Voor verduurzaming van de woning gaat het dus om twee stappen: eerst isoleren, dan overstappen naar duurzame warmtebronnen en van het gas af.  Door besparing en de overstap kan ca. 90 procent  van de huishoudens gasloos zijn. Zes miljoen woningen kunnen in 2035 van het gas af zijn!

Het gasnet verdwijnt

Tussen nu en 2035 worden dus grote delen van het gasnet overbodig. Nieuwe warmtenetten zullen nodig zijn als er nieuwe lokale warmtebronnen worden gebruikt. Dit is een megaoperatie; de bouwsector kan er blij mee zijn!

Dat gasnet wordt nu gefinancierd met publiek geld: via de energierekening betaalt iedere gasgebruiker mee. Een huishouden met een aansluiting op het gasnet betaalt hiervoor jaarlijks ruim 200 euro. Dit zijn vaste jaarlijkse kosten. Zo financieren we de kosten die netbeheerders maken. Zij besteden jaarlijks 1 miljard euro aan onderhoud, vervanging en uitbreiding van het gasnet. Bijna een derde van dit geld wordt geïnvesteerd in uitbreiding.

Gasaansluitingen zijn een recht in Nederland; netbeheerders zijn wettelijk verplicht ze op verzoek te realiseren. Gasleidingen blijven lang in de grond liggen en worden over een periode van veertig jaar afgeschreven, terwijl we over een kleine twintig jaar van het gas af moeten zijn. We investeren dus in een verouderde techniek, een net dat niet meer past in een duurzame toekomst. Publiek geld, ons geld, wordt verkeerd besteed!

Hoe worden we gasloos?

Minder gas en meer energiebesparing zijn nodig om de klimaatverandering tegen te gaan. Technisch kan er veel. Waarom gebeurt het dan niet?

Aardgas is nog goedkoop en verwarmen met aardgas ook. De markt kan dit niet zelf oplossen: netbeheerders zijn faciliterend. Individuele eigenaren kunnen hun eigen pand(en) verduurzamen, maar voor een warmtenet of een collectieve duurzame warmtebron is toch samenwerking nodig tussen producent, netbeheerder en de vele gebruikers.

Natuur & Milieu denkt dat het kabinet richting moet geven en ook moet zorgen voor wetgeving: de Omgevingswet, de Wet Voortgang Energietransitie en de Warmtewet moeten worden aangepast aan de transitie naar het aardgasloze tijdperk. Gemeenten, netbeheerders, eigenaren en bewoners kunnen de transitie dan verder vormgeven op lokaal niveau.

Je kunt nu al beginnen!

Aardgas kan met pensioen! Dat is goed voor het klimaat. Overheden, netbeheerders en eigenaren/bewoners kunnen woningen en wijken aardgasvrij maken. Je hoeft natuurlijk niet te wachten en kunt alvast beginnen. Bijvoorbeeld met het isoleren van je woning.

wilma-berends_400x400

Wilma Berends, Natuur & Milieu

Programmaleider Energiebesparing

  • Lees meer over:
  • Blog
Mede mogelijk gemaakt door:
  • sponsor
  • sponsor
  • sponsor