Warmtepomp vs. HR-ketel

Stel: je moet binnenkort je oude CV-ketel vervangen. Wat is dan beter, een warmtepomp of een hoog rendement gasketel (HR-ketel)?

De warmtepomp wint!

Dat is het antwoord op de vraag welke het het beste doet: een warmtepomp of een HR-ketel. Hoe dat zit? In deze blog nemen deze twee verwarmingsbronnen het tegen elkaar op in vier rondes. We kijken naar kosten, milieueffect, comfort en veiligheid. Lees je mee?

Ronde 1: de kosten

De kosten bestaan uit twee onderdelen: investeringskosten en gebruikskosten. Voor een nieuwe HR-ketel zijn de investeringskosten gemiddeld zo’n €2.000, inclusief installatie. Een all-electric warmtepomp, waarmee je helemaal van het gas af kan, kost gemiddeld € 6.500, inclusief installatie en subsidie. Helaas stijgt de investering voor deze warmtepomp tot rond € 10.000 zodra ook lage temperatuurverwarming (bijvoorbeeld vloerverwarming) aangelegd moet worden. De gasketel wint dus op investeringskosten.

Nu de jaarlijkse gebruikskosten voor een gemiddelde woning. Deze zijn €1100 voor de HR-ketel (gas) versus €700 voor de warmtepomp (elektriciteit). In beide gevallen is dit inclusief onderhoudscontract. Op gebruikskosten wint de warmtepomp dus ruim van de HR-ketel.

Welke optie heeft deze ronde dan gewonnen? Hiervoor kunnen we het beste kijken naar de totaalkosten, uitgesmeerd over een levensduur van 15 of 20 jaar. In onderstaande tabel is te zien hoe dit uitpakt voor de verschillende installaties.

Installatie Totaalkosten over
levensduur (15 jaar)
Totaalkosten over
levensduur (20 jaar)
HR-ketel € 18.500 € 24.000
Warmtepomp € 17.000 € 20.500
Warmtepomp + lage
temperatuurverwarming
€ 20.500 € 24.000

 

Het grote verschil zit in de meerkosten voor eventuele aanleg van een lage temperatuurverwarming, dat drijft de kosten voor een warmtepomp op. Als we de kosten uitsmeren over 15 jaar, dan is de HR-ketel de winnaar met €18.500 versus €20.500 (15 jaar). Het wordt interessant als we 20 jaar als levensduur nemen. In dat geval is de warmtepomp, inclusief de installatie van lage temperatuurverwarming, even duur als een HR-ketel. Als vloerverwarming al aanwezig is, dan wint de warmtepomp het altijd van de HR-ketel.

Het is moeilijk om een duidelijke winnaar van deze kostenronde aan te wijzen. Veel mensen schrikken van de hoge investeringskosten van de warmtepomp, zeker met de meerkosten voor een eventuele lage temperatuurverwarming. Daarom wint de HR-ketel deze kostenronde. Wel is de verwachting dat in de toekomst de gasprijs sneller stijgt dan de elektriciteitsprijs waardoor de gebruikskosten voor de warmtepomp gunstiger worden. Dit zou ervoor kunnen zorgen dat de warmtepomp uiteindelijk toch ruim de voordeligste keus is.

Tussentand HR-ketel – warmtepomp: 1-0

Ronde 2: milieueffect

Veel mensen overwegen een warmtepomp uit duurzaamheidsoverwegingen. Wat levert een warmtepomp nou op voor het milieu? We nemen een gemiddelde woning met gemiddeld gasverbruik (1600 m3). Per jaar leidt dit 2850 kg CO2-uitstoot. Een warmtepomp verbruikt alleen elektriciteit en heeft dus geen directe uitstoot van CO2. Deze elektriciteit is echter niet altijd duurzaam opgewekt. Een warmtepomp op grijze stroom stoot jaarlijks 1850 kg CO2 uit. Dit is 1000 kg minder dan een HR-ketel. Bij groene stroom is de uitstoot zelfs 0. Dit komt overeen met ruim 14.000 km minder autorijden. Elk jaar weer. Deze milieuronde wordt overtuigend gewonnen door de warmtepomp.

Tussenstand HR-ketel – warmtepomp: 1-1

Ronde 3: comfort

Woongenot is misschien wel het belangrijkste aspect van verwarming in je huis. In deze ronde bekijken we hoe de twee verwarmingsbronnen hierop presteren.

Een HR-ketel verwarmt snel, zowel het huis als het tapwater. De ketel is een betrouwbare machine die bijna altijd werkt, al is die ene ochtend wanneer hij niet werkt toch wel heel vervelend. Een warmtepomp is iets minder snel in het verwarmen van je huis dan een HR-ketel. Dit is met een programmeerbare thermostaat echter goed op te lossen. Tapwater leveren tot 60 graden is geen probleem. Voor de meeste toepassingen is dit ruim warm genoeg.

Een belangrijk voordeel van de warmtepomp is de mogelijkheid tot koeling in de zomer. Een warmtepomp is bovendien iets betrouwbaarder dan een HR-ketel omdat er geen kwetsbare onderdelen in zitten. De warmtepomp lijkt wat betreft onderdelen heel erg op een koelkast, een apparaat dat zelden stuk gaat. Qua bedieningsgemak is er geen verschil tussen beide warmtebronnen want ze worden allebei aangestuurd door een (slimme) thermostaat. Wel kun je met een warmtepomp je huis beter ‘s nachts niet te erg laten afkoelen omdat deze het huis wat langzamer verwarmt. Op basis van het extra comfort dat een warmtepomp kan leveren door in de zomer te koelen en omdat hij net wat betrouwbaarder is dan een HR-ketel wint de warmtepomp deze comfortronde.

Tussenstand HR-ketel – warmtepomp: 1-2

Ronde 4: veiligheid

Een absolute randvoorwaarde van de apparaten die je in huis haalt is dat ze veilig zijn. Hoe scoren de twee verwarmingsbronnen hier op? Beide apparaten zijn aangesloten op elektriciteit. Dit brengt altijd een risico met zich mee, dat echter wordt afgedekt door strenge keuringen. Het risico op ongelukken is hierdoor minimaal. Een warmtepomp is niet gevaarlijker dan een waterkoker. Een HR-ketel is daarnaast aangesloten op gas. Ook gas brengt altijd een risico met zich mee. Het grootste risico zit niet in het lekken van gas, maar in vergiftiging door koolstofmonoxide. Dit levensgevaarlijk gas kan vrijkomen bij verbranding van aardgas. In Nederland komen per jaar vijf tot tien mensen om door koolstofmonoxidevergiftiging. Uit onderzoek blijkt dat in 46 procent van de gevallen moderne CV-ketels zoals een HR-ketel de oorzaak van de vergiftiging zijn. Vanwege het risico op koolstofmonoxidevergiftiging dat kleeft aan CV-ketels is de warmtepomp de winnaar van deze veiligheidsronde. De uitslag is duidelijk: de warmtepomp is de beste keus om je huis te verwarmen.

Eindstand HR-ketel – Warmtepomp: 1 – 3

De warmtepomp wint!

Ooit was het normaal om je huis met kolen te verwarmen, daarna werd gas het nieuwe normaal, met een grote stap vooruit in comfort en veiligheid. Inmiddels is het tijd om de volgende stap te zetten: nog meer comfort, nog meer veiligheid en beter voor het milieu. De warmtepomp is het nieuwe normaal!

Mede mogelijk gemaakt door:
  • sponsor
  • sponsor
  • sponsor